Geodiversity of Vorarlberg and Liechtenstein, geschreven door Harry Seijmonsbergen, Matheus de Jong, Niels Anders en Leo de Graaff


Door Tamara Jonkman


In de vorige nieuwsbrief is er in het interview met Annemieke Kooijman gesproken over het boek waarin wordt ingegaan op onderzoek en ervaringen van meer dan 25 jaar Luxemburg veldwerk. Ondertussen is ook een ander boek over een voor velen van ons bekend veldwerkgebied uitgekomen, namelijk: Geodiversität von Vorarlberg und Liechtenstein - Geodiversity of Vorarlberg and Liechtenstein, geschreven door Harry Seijmonsbergen, Matheus de Jong, Niels Anders en Leo de Graaff.

De opleiding Aardwetenschappen is al sinds de jaren '70 actief in de Oostenrijkse provincie Vorarlberg. Er is door de jaren heen veel veranderd: destijds stond geomorfologisch karteren op klassieke wijze centraal; inmiddels wordt het onderzoek gedaan met onder andere LiDAR beelden (Light Detection and Ranging, waarbij met laserlicht het aardoppervlak wordt afgetast). De intensiteit van de bezoeken is afgenomen: terwijl vroeger veel studenten elke zomer twee maanden naar Vorarlberg afreisden, gaan studenten nu om het jaar, en dan voor een duur van maand. Overigens zijn de oude geomorfologische kaarten niet verloren gegaan, maar ingescand en gedigitaliseerd. Ze maken nu onderdeel uit van een database die nog steeds wordt gebruikt voor onderzoek naar onder andere ‘natural hazards’ en bij ontwikkeling van infrastructuur door lokale overheden.

In het boek van Harry en collega’s wordt gereflecteerd op deze kennis, maar dan specifiek vanuit het perspectief van ‘geodiversiteit’. In dit boek wordt beargumenteerd dat geodiverisiteit niet alleen een maat is voor de aanwezigheid van unieke elementen in een landschap (bijvoorbeeld eskers), maar ook zou moeten beschrijven hoe deze elementen in verband staan met hun omgeving. Zo worden landschapselementen beoordeeld op hun wetenschappelijke relevantie, de frequentie waarin ze voorkomen in een landschap, hoe kwetsbaar deze landschapsvormen zijn en in welke mate ze verstoord zijn, al dan niet door mensen.

In het eerste deel van het boek wordt ingegaan op deze methode om geodiversiteit te karakteriseren en kwantificeren, en op hoe de kaarten die gebruikt zijn in het onderzoek tot stand zijn gekomen. Hier zien we een combinatie van de “oude stijl” handgetekende kaarten met de in de nieuwe stijl geproduceerde kaarten gebaseerd op Digital Elevation Models (DEMs) afgeleid van hoge resolutie LiDAR beelden.

De toepassing van deze methode wordt besproken in de tweede sectie van het boek. Aan de hand van vier case-studies uit de gebieden rondom Lech, de Walgau, de Rijn-vallei en Malbun in Liechtenstein wordt de effectiviteit van de methode aangetoond. Daarnaast biedt dit deel een visie op de mogelijke onderzoekstoepassingen van deze methode. Met behulp van veel fotografische voorbeelden direct uit het veld wordt een en ander op aansprekende wijze verduidelijkt. Ook de mogelijke bedreigingen voor geodiversiteit, voortkomend uit onder andere de populariteit van wintersport in de regio’s worden besproken. Al met al een boek dat het lezen waard is!




  Last edit: 2014-09-22 20:43:10.